آفات درختان هسته دار

5 7,291

کرم آلو Grapholita funebrana

در اكثر مناطق كشور انتشار دارد. از آفات مهم درختان ميوه هسته‌دار شامل انواع آلو، گوجه، هلو و گاهي زردآلو و گيلاس، آلبالو و قيسي مي‌باشد. به آلو سياه خسارت زيادي مي‌زند، لاروهاي اين آفت علاوه بر ميوه ممكن است جوانه‌ها را نيز مورد حمله قرار دهند. خسارت عمده آن شامل تغذيه لارو از گوشت يا پريكارپ ميوه مي‌باشد. ميوه‌هاي كرم زده در صورتي كه لاروه ميوه را ترك كرده باشند محتوي توده متراكم فضولات سياه رنگ آن مي‌باشد. بر اثر عكس‌العمل اپيدرم ميوه ضمغي از آن بيرون مي‌آيد كه يكي از علائم تشخيص ميوه‌هاي آلوده مي‌باشد. اين ميوه‌ها اكثراً ريزش مي‌نمايند.

1

کنترل:

اين حشره يك آفت كليدي روي گوجه و آلو مي‌باشد. در نقاط گوجه و آلوكاري مهم كشور بايد طبق برنامه دقيقي كه در قالب پيش‌آگاهي طرح‌ريزي مي‌گردد با آن مبارزه نموده مي‌توان سم‌پاشي بر عليه مهترين آفات آلو و گوجه را نيز بر اساس مبارزه با اين حشره تنظيم نمود و به عبارت ديگر با مبارزه بر عليه اين آفت ساير حشرات مهم اين دو ميوه را زير پوشش سم برد. البته حشراتي نظير زنبور گوجه Hoplocampa minuta از نظر زمان مبارزه مطابقت چنداني با اين حشره ندارد ولي در مقابل مي‌توان مبارزه بر عليه شپشك‌هاي نخودي Eulecanium coryli شپشك آسيايي Tecaspis asiatica و حتي شته‌هاي Hyalopterus pruni و Pierochloroia’es persioae را با مبارزه با نسل اول اين آفت تلفيق نمود.

زمان مبارزه با كرم آلو را مي‌توان بر اساس تخمگذاري حشره و مشاهده اولين تفريخ تخمها پي‌ريزي نمود. اكنون كه تله‌هاي فروموني براي پيگيري و نوسان جمعيت اين حشره به بازار آمده است (Fanemone فرمول تجارتي كرم آلو) مي‌توان با استفاده از داده‌هاي آن و روشن شدن شروع و پايان نسلها و طبيعتاً با كمك گرفتن از شروع تخمگذاري حشره (با مشاهدات عيني) زمانهاي مبارزه را مشخص نمود. در زمينه استفاده از پارازيتوئيدها بايد گونه‌هاي موجود از جنس تريكوگراما را جهت كنترل نسبي اين حشره حمايت نمود.

شیمیائی:

  • فوزالن(زولون) EC35% و ۱٫۵ در هزار
  • آزینفوس متیل(گوزاتیون) EC20% و ۲ درهزار
  • دیازینون EC60% و ۱ درهزار
  • دیازینون WP40% و ۱٫۵درهزار
  • اتریمفوس(اکامت) EC50% و ۱در هزار
  • آزینفوس متیل WP20% و ۲در هزار
  • مچ (لوفنورون، امولسیون ۵۰ درصد) ۱ در هزار
  • کالیپسو (تیاکلوپرید) ۲ تا ۳ در هزار
  • موسپیلان (استامی پراید) ۵ در هزار

شته های هلو

  • شته سبز هلو Myzus persicae
  • شته سیاه هلو Pterochloroides persicae

از نظر خسارت افراد كامل و پوره‌ها با استقرار در سطح زيري برگ ميزبان‌هاي اصلي كلني‌هاي انبوهي را تشكيل مي‌دهند. برگهاي مورد حمله پيچيده و قبل از موعد مي‌ريزند. سرشاخه‌ها قادر به رشد نبوده و به طور كلي رشد عمومي درخت متوقف مي‌شود و در نتيجه محصول كاهش يافته و كيفيت آن نقصان پيدا مي‌كند. در اثر تغذيه شديد در روي ميزبان‌هاي ثانوي برگ‌ها زرد شده و تغيير شكل‌هايي در آن موجب مي‌گردد و به طور كلي منجر به توقف رشد عمومي درخت مي‌شود. شته سبز هلو علاوه بر چنين خسارت مستقيمي با انتقال تعداد زيادي بيماريهاي ويروسي بسيار خطرناك از گياهي به گياه ديگر نيز حائز اهميت فوق‌العاده‌اي مي‌باشد.

2

کنترل:

اگر شته‌ها موجب پيچيدگي برگ شوند يا توليد گال نمايند از سموم سيستميك مانند اكسي دی متون متيل (متاسيستوكس) و تيومتون (اكاتين) استفاده مي‌شود ولي اگر موجب پيچيدگي نشوند از پريميكارب (پريمور)‌ كه يك شته كش اختصاصي است، استفاد مي‌شود. براي مبارزه با شته‌هاي سبزي و جاليزي از هپتنوفوس (هوستاكوئيك) استفاده مي‌شود چون اثر سريع داشته ولي كم دوام است.همچنین سموم پر دوام در اوایل فصل مصرف شود.

  • تیومتون(اکاتین) EC60% یک در هزار
  • اکسی دیمتون متیل EC25% یک درهزار
  • مالاتیون EC25% و ۲ درهزار
  • پیریمیکارب(پریمور) Df50% و ۵/. درهزار
  • پیریمیکارب WP50% و ۵/. درهزار
  • هپتنفوس EC50% و ۱در هزار
  • دیازینون EC60% و ۱در هزار
  • کنفیدور (ایمیداکلوپرید سوسپتنسیون ۳۵ درصد) ۴ در هزار

مگس گیلاس Rhagoletis cerasi

لارو جوان پس از تفریخ تخم، ضمن تغذیه در درون میوه آلوده فضولات خود را نیز همانجا بجا گذاشته و به اینوسیله تخریب بافت میوه تشدید می شود.براین اساس، بخشی از میوه آلوده که محل فعالیت لارو آفت است حالت لهیدگی پیدا میکند. این حالت در ارقام میوه درشت مانند تک دانه، به سادگی از بیرون قابل رویت نمی باشد.اما پس از شکافتن میوه، می توان آلودگی رامشاهده کرد. لارو پس از اتمام تغذیه، میوه را ترك کرده و از نظر رفتاري، بدن خود را بهصورت خمیده درآورده و خود را بر روي زمین پرتاب میکند. سپس

به درون خاك رفته و تبدیل به شفیره میشود. شفیره مذکور تا اواسط اردیبهشت، به همان حال مانده و بسته به منطقه همزمان با تغییر رنگ ارقام دیررس، به حشره کامل تبدیل و چرخه تکرار میگردد.

کنترل زراعی:

انجام شخم پاییزه به تنهایی و همراه با دادن یخاب زمستانه)در مناطق سردسیر(  باعث از بین رفتن بخش زیادي از فرم زمستانگذران آفت میشود. این روش زمانی نتیجه مطلوب میدهد که کل سطح باغ بخصوص اطراف تنه درختان نیز شخم یا بیل زده شود. زیرا بیشترین میزان از فرم زمستانه آفت در آن منطقه قرار گرفته است. همچنین لازم است این کارها به صورت فراگیر و توسط همه باغداران انجام شود تا از جابجایی حشرات بین باغات مختلف جلوگیري گردد.

3

کنترل فیزیکی:

حشرات کامل آفت به رنگ زرد جلب می شوند. آویزان کردن تله هاي زرد رنگ به همراه ماده جلب کننده مخصوص (استئارات آمونیوم) قبل از تغییر رنگ ارقام دیررس میتواند آلودگی زیر ۵۰ ٪ را کنترل نماید. از آنجا که در فواصل نزدیک، قوه بینایی حشره در جلب آنها به تله رنگی بیشترین تاثیر را دارد، بنابراین بهتر است تله ها در ضلع جنوبی درختان نصب شوند. همچنین لازم است برگهاي اطراف تله ها حذف شوند تا در اثر وزش باد، تله از حالت عمودي خود خارج نگردد. چنانچه سطح چسبنده تله با برگ یا هر شیئ دیگراشغال شود، لازم است سریعا حذف شوند ترکیب روشهاي زراعی و فیزیکی، در صورتیکه به صورت فراگیر انجام شوند می توان آلودگیهاي شدید را نیز کنترل نمود.

طعمه پاشی مسموم:

روش جدیدي است که با کمک آن میتوان آفت را با کمترین آلودگیهاي زیست محیطی کنترل کرد. براي اینکار محلول پروتئین هیدرولیزات ۳٪ را به همراه سم مالاتیون ۳ درهزار تهیه کرده و با سمپاش پشتی تلمبهاي محلول فوق را تنها روي تنه درختان می پاشند. در صورت نبود پروتیین هیدرولیزات می توان از ملاس چغندر قند نیز ستفاده کرد. در این حالت لازم است غلظت آن را تا دو

برابر (۶ در هزار) افزایش داد. اینکار با توجه به خشکی هوا در زمان خسارت آفت لازم است ۳ نوبت و به فواصل ۴ روزه تکرار شود. اولین نوبت، سه روز پس از ظهور اولین حشره کامل است. عدم نیاز به ادوات خاص ، مصرف ناچیز سم بههمراه تاثیر مستقیم روي حشره هدف، از جمله مزایاي این روش است. اگر در هر هکتار ۳۰۰ اصله درخت غرس شده باشد، در سه نوبت تنه ۹۰۰ درخت محلول پاشی می گردد. از آنجا که براي هر درخت حداکثر ۲۰۰ سانتیمتر مکعب مصرف می شود بنا بر این در مجموع(۲۰۰×  ۹۰۰ )  جمعا ۱۸۰ لیتر ، محلول مورد نیاز است یعنی ۶۰ لیتر در هر نوبت. همچنین هزینه ناچیز تهیه سمپاش پشتی تلمبه اي نیز از جمله دیگر مزایاي آن است که هر باغداري از پس خرید آن بر میآید. میزان سم مصرفی نیز به این ترتیب حداکثر ۲۷۰ سانتیمتر مکعب می باشد.

کنترل شیمیائی:

اصولا کنترل شیمیائی آخرین راه کنترل آفات است. از آنجا فاصله بین تغییر رنگ تا برداشت محصول بسته به رقم بطور متوسط دو هفته است، بنابراین لازم ۱۱ است نوع سم (ترکیب موثر روي آفت) و زمان مصرف آن به گونه اي انتخاب شود تا در زمان برداشت و عرضه محصول به بازار، خطري متوجه مصرف کننده نگردد. براي کنترل آفت می توان از سم مالاتیون به نسبت ۲تا ۳ درهزار استفاده  کرد. زمان سمپاشی۴-۵ روز پس از شکار اولین مگس توسط تله میباشد.

زنبور مغزخوار بادام Eurytoma amygdali

عمده خسارت مربوط به لارو آن  می باشد که طی مدت ۱۱ ماه زندگی در داخل میوه از مغز بادام تغذیه میکند.

4

کنترل مکانیکی:

با توجه به بیولوژی این آفت واینکه مدت زمان زیادی را بصورت لارو درون میوه های آلوده برروی درخت ویا میوه های ریخته شده پای درخت سپری می کند جمع آوری میوه های آلوده وانهدام آنها در فصول پاییز وزمستان اساسی ترین روش مبارزه بااین آفت به شمار می آید وچنانچه در مناطق آلوده به طور همگانی اجراگردد در کاهش جمعیت انتقالی آفت به سال بعد ودر نتیجه کاهش خسارت آفت موثر می باشد.

کنترل شیمیایی:

استفاده ازسمومی مانند سوپر اسید ۴۰ ۰/۰ به نسبت ۱/۵ درهزار زمان سمپاشی اواسط اردیبهشت ماه ومرحله بعد ۲۰ روز بعد تکرار شود.کنترل شیمیایی فقط برروی حشرات کامل موثر است.زیرا لاروها درداخل میوه قراردارند ودسترسی به آنها ممکن نیست.

زنبور گوجه Hoplocampa flava

این آفت به درختان آلو، گوجه و زردآلو و ندرتاً گيلاس حمله مي‌نمايد. لارو از مغز و هسته آنها تغذيه نموده و موجب ريزش ميوه مي‌گردد. گوجه‌هاي زودرس و آلوچه به اين آفت حساس مي‌باشد، آفت زمستان را به صورت لاروهاي كامل در عمق ۵ تا ۱۵ سانتيمتري در زير خاك و در درون پيله‌هاي قهوه‌اي و بيضي شكل مي‌گذرانند. لاروهاي زمستان گذران در آخر زمستان و به محض گرم شدن هوا تبديل به شفيره مي‌شوند. قبل از باز شدن شكوفه درختان ميزبان يا مصادف با آن حشرات كامل ظاهر مي‌شوند. حشرات كامل پس از مدتي تغذيه از نوش گلها با تخمريز اره مانند خود نسج كاسبرگها يا نهنج را سوراخ كرده و در داخل آن يك عدد تخم مي‌گذراند. لاروها پس از خروج از تخم خود را به دانه ميوه مي‌رسانند و با تغذيه از آن باعث ريزش ميوه مي‌گردند. هر لارو تا پايان تغذيه خود چندين ميوه را سوراخ مي‌كند. هر حشره ماده حدود ۵۰ تا ۷۰ تخم مي‌گذارد. دوره نشو و نماي لاروي حدود ۲۵ تا ۳۰ روز است و به همين صورت زمستان را به حالت دياپوز مي‌گذراند. بناراين يك نسل در سال دارد.

5

کنترل:

  • رعایت بهداشت زراعی باغ (شخم پای درختان و یخ آب زمستانه) در کاهش جمعیت آفت بسیار موثر است.
  • سمپاشی به صورت مه پاش با فشار کم انجام شود تا سبب ریزش شکوفه ها و میوه های تازه تشکیل شده نشود.
  • با توجه به فعالیت حشرات گرده افشان سعی شود سمپاشی در ساعات اولیه صبح یا هنگام عصر انجام شود تا از صدمه به حشرات مفید گرده افشان جلوگیری شود.
  • بيل زدن و زير رو كردن خاك اطراف درختان براي مقابله با لاروهاي زمستان گذران.
  • در صورت لزوم پس از ريزش سه چهار گلبرگ ها وبراساس پیش آگاهی کالیپسو ۳/. در هزار- آوانت ۴۵/. در هزار – استامی پراید ۵/. در هزار- زولن۱٫۵ درهزار- دیازینون۱٫۵ در هزار استفاده شود.

شپشک سفید هلو Pseudaulacaspis pentagona

یکی از آفات مهم درختان بخصوص سیاه ریشه ها شپشک سفید توت میباشد که پلی فاژ بوده و برروی انواع درختان مانند هلو، بادام، گیلاس، کیوی، انواع توت، زیتون و…فعالیت میکند.
پوره های متحرک روی تنه و شاخه های میزبان مستقر شده و از شیره نباتی تغذیه میکندکه بر اثر این تغذیه درخت ضعیف شده و برگها ریزش پیدا کرده و نهایتاً موجب از بین رفتن گیاه میشود.

7

کنترل:

  • مبارزه مکانیکی:

تمیزکردن تنه وشاخه های آلوده بااستفاده از گونی کنفی و فرچه های آغشته به محلول سمی.

  • مبارزه شیمیایی:

بهترین زمان برای کنترل این آفت زمان پوره های متحرک است که با استفاده از لوپ میتوان زمان فعالیت را تشخیص داد که معمولاً اوایل اردیبهشت، اواسط تیر و اوایل شهریور میباشد که محلولپاشی با سموم دورسبان بادز ۲ونیم درهزار ویا آدمیرال بادز نیم تا ۰/۷۵ درهزار و یا ترکیب دورسبان با دز ۲ونیم درهزاربا آپلاود با دز یک درهزار.

  • مبارزه زمستانه:

هرس شاخه های آلوده و معدوم کردن آنها و همچنین سمپاشی با مخلوط دورسبان بادز ۱ونیم درهزار+روغن ولک با دز۱تا۲درصد پس ازریزش برگها و قبل از متورم شدن جوانه ها.

  • کنترل تابستانه:

سم پاشی علیه پوره های متحرک با یکی از حشره کش های دورسبان به نسبت ۲ در هزار یا آدمیرال به نسبت ۷۵/۰-۵/۰ لیتر در هزار لیتر آب صورت گیرد.

سرخرطومی های گیلاس و آلبالو Rhynchites auratus

این حشره آفت گیلاس ، زردآلو، آلو و عده دیگری از درختان میوه هسته دار بوده و حشره ماده به منظور تخمریزی در روی میوه سوراخهایی ایجاد می کند. این سوراخها تا نزدیکی سطح هسته امتداد دارند و لاروهای جوان پس از خروج از تخم از دیواره نرم هسته وارد آن شده و موجب از بین رفتن کامل هسته می گردند. در عین حال میوه های آلوده به طور عادی رشد می کنند ولی سوراخهای تخم ریزی در سطح میوه نمایان است.

8

کنترل:

بهترین زمان مبارزه با این آفت هنگامی است که حشرات کامل ظاهر می شوند و مختصری از برگ و میوه تغذیه نمایند. سمپاشی با پودر ۴۰% دیازینون به نسبت یک در هزار یا گوزاتیون ۲۰% یا زولن ۳۵% به نسبت ۲ در هزار نتایج مطلوب می دهد.

سرشاخه خوار هلو Anarsia lineatella

آفت مذكور در اكثر استانهاي ميوه خيز كشور انتشار داشته و از آفات مهم درختان هلو، بادام، زردآلو، سيب و آلو مي‌باشد. همچنين به قيسي، زالزالك و ازگيل نيز خسارت مي‌زند. فعاليت تغذيه اي اين لارو به سه شكل متفاوت تغذيه از جوانه ها و غنچه هاي باز شده، تغذيه از سرشاخه هاي نرم و لطيف و تغذيه از ميوه ها مشاهده مي شود كه خسارت ميوه خواري آن روي درختان بادام در آذربايجان و قيسي در منطقه دماوند قابل توجه است. خسارت لارو در درجه اول روي انواع زردآلو مي‌باشد. لاروهاي اين آفت معمولا در اواخر زمستان و اوايل بهار داخل سرشاخه‌ها شده و باعث خشك شدن آنها و ايجاد سرشاخه‌هاي فرعي مي‌گردند. در نسل بعد لاروها وارد ميوه هلو، بادام، آلو و زردآلو شده و همراه با كرم سيب و كرم آلو موجب از بين رفتن آنها مي شود.

9

کنترل:

  • مبارزه مكانيكي: جمع‌آوري ميوه‌هاي آلوده ريخته شده و معدوم كردن آنها چه در نسل زمستاني و چه در نسل اول تابستاني، همچنين هرس بهاره درختان قبل از كامل شدن دوران تغذيه لاروهاي داخل سرشاخه ها در كاهش جمعيت آفت بسيار مهم است.
  • پيش آگاهي: استفاده از فرمون جنسي (با نام تجارتي Anamone ) براي تعيين تاريخ دقيق سم‌پاشي بسيار مفيد است.
  • روغن پاشی بهاره در تلفیق با کنه و شته توصیه می شود.
  • کنترل شیمیایی: بهترين زمان سمپاشي براي نسل اول در مرحله متورم شدن شدن كامل جوانه ها و مرحله ريزش گلبرگها (همراه با هرس) و در نسل دوم در اواسط تير ماه قبل از ورود لاروها سن يك به داخل ميوه ها با يك سم نفوذی مانند دیازینون و دورسبان است.

شما همچنین ممکن است مانند بیشتر از نویسنده

5 نظرات

  1. چای ممتاز می گوید

    مطلب بسیار مفیدی بود. اما انتظار داشتم آفت های بیشتری رو نام ببرید و در مورد اونها توضیح بدید.
    متشکرم

  2. احمد پری رخ می گوید

    سلام و عرض ادب
    درختان آلو زرد منطقه ما سالهاست دچار قارچ گونه ای سفید در شاخه های سبز شده که انواع سم هم تاثیری نزاشته حتی زمستان هم روی شاخه ها هستند
    لطفا در صورت امکان راهنمایی کنید.عکس هم در صورت نیاز میتونم بفرستم برای برسی
    اگر پاشخی به ایمیل من بفرستید ممنون میشم

    1. سینا مقبلی می گوید

      لطفا تصاویر مربوطه رو با راههای تماسی با ما به اشتراک بگذارید.

  3. شهره پورابراهيم می گوید

    سلام.لطفا امكاني ايجاد كنيد كه عكس آفت ها را براي اظهارنظر كارشناسان محترم بتوانيم ارسال كنيم.ممنون

    1. سینا مقبلی می گوید

      با سلام
      شما میتوانید از طریق راه های ارتباطی ذکر شده در بخش تماس با ما تصاویر مربوطه را ارسال بفرمایید.
      موفق وپیروز باشید.

ترک یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.