بیماری های حبوبات

0 301

بيماري ريزوکتونيايي حبوبات Rizoctonia solani

ريزوکتونيا به انواع حبوبات خسارت ميزند منتهي در هر کدام بيماري خاصي ايجاد مي کند. اصولاً اين قارچ بيشتر نباتات کوچک و جوان را از بين ميبرد. در بعضي حبوبات مثل لوبيا سبز و باقلا. ريزوکتونيا دربلوغ هم بيماري ايجاد ميکند. اين قارچ همچنين قادر به توليد پوسيدگي بذر هم ميباشد.در مورد عدس آلودگي ريزوکتونيا سبب توليد رنگ بنفش در برگ ميشود. روي ساقه، طوقه و کوتيلدونها نيز زخم (شانکر )ايجاد ميشود. ريزوکتونيا به قسمتهاي هوايي هم حمله ميکند و توليد حالت تار عنکبوتي (Web blight ) مينمايد که بيشتر در مناطق داراي بارندگي زياد ديده ميشود.

2

کنترل:

  • ارقام مقاوم
  • ضد عفوني بذر با کاپتان (آسانترين ،مطمئن ترين وبي خطر ترين است). قبلاً سموم تراکوت وDexanole هم درايران بوده ومصرف مي شده است. PCNB هم مًوثراست ولي روي پي تيوم اثر ندارد.
  • عمق بذر در کاشتمهم است. چون قارچ بيشتر به بافت جوان ميزند. اگر بافت جوان کمتر در معرض قارچ واقع شود بيماري کمتر است. بنابراين هر چه عمق کمتر باشد بهتر است

 

پوسيدگي خشک ريشه حبوبات (پوسيدگي فوزاريومي)

فوزاريوم بر روي ريشه پوسيدگي خشک ايجاد ميکند که حالت يکنواخت دارد و بر خلاف ريزوکتونيا شانکر ايجاد نميکند. در مورد F.solani تمام ريشه هاي اصلي تغيير رنگ داده وقهوه اي ،خشک و پوک ميشود و ريشه هاي فرعي هم قهوه اي ميشوند. هر دو گونه توليد کلاميدوسپور ميکنند که هم بين ريسه اي وهم انتهاي ريسه ايست که در بقاياي گياهي باقي مانده و باعث بقاي قارچ مي شود.

3

کنترل:
چون قارچهاي عامل اين بيماري داراي نژادهاي اختصاصي ميباشند مهمترين روش کنترل ، از تناوب زراعي مي باشد. تهيه بستر مناسب کاشت که باعث تسهيل رشد ريشه گردد نيز در کاهش ميزان بيماري مًوثر است. منبع ازت نيز بسيار مهم است. بهتر است که کود ازته را به صورت سولفات و نيترات آمونيوم استفاده کرد چون نيترات و سولفات روي ريشه دهي،  PH خاک و مبارزه بيولوژيکي اثر کرده و باعث فعالتر شدن قارچ در مبارزه ميشود.

 

بيماري برق زد گي نخود سفيد Ascochyta rabiei

اين بيماري در مناطق معتدل وگرمتر بيشتر ديده ميشود. علايم بيماري خيلي واضح است. در مزرعه نخود قسمتي مثل اين است که صاعقه زده باشد و زرد وخشک شده بنظرمي رسد. اين بيماري در مزرعه بصورت لکه اي ديده مي شود. بارندگي شديد سبب پخش اسپور قارچ و شيوع شديد آلودگي ميشود. شرايط مساعد جهت گسترش بيماري بارندگي شديد همراه با باد ميباشد.
روي برگچه وکپسول ها لکه هاي گرد و روي ساقه لکه هاي کشيده سفيد رنگ که بعداً قهوه اي شده و درآنها نقاط ريز سياهرنگي که پيکنيد يوم ها هستند، تشکيل ميشود. چون به کپسول ميزند سبب آلودگي بذر مي شود. بذرهاي به شدت آلوده، لاغروچروکيده مي شوند و روي آنها پيکنيديوم تشکيل ميشود. اگر بذر آلوده کشت شود و رطوبت هم بالا باشد اولين علايم آلودگي روي طوقه نباتات کوچک ديده ميشود که در شرايط گرم ومرطوب قارچ از روي طوقه به قسمتهاي بالايي رفته وبرگچه ها را آلوده ميکند و آلودگي شيوع مي يابد.

بقاي قارچ در روي بقاياي گياهي وبذر انجام مي گيرد . اين قارچ هتروتا ليک است. احتمال دارد زمستانگذراني قارچ در فارس بصورت آسکو کارپ در کاه وکلش باشد چون درفارس هر دو تيپ قارچ مشاهده شده است. آسکوسپورها نيز شبيه پيکنيد يوسپورها هستند. مهمترين کانون آلودگي بذر آلوده است. گاهي تا ۲% آلودگي بذرديده شده است. براي اين قارچ ۱% آلودگي بذر بسيار بالاست و کافي است که تمام مزرعه را آلوده کند. بهنيه دما ۲۰ درجه سانتيگراد و هواي مرطوب براي اپيدمي لازم است. در آمريکا قارچ را از علفها ي هرزي مثل تاج خروس ،پيچک و حتي نوعي عدس ، يونجه و تاجريزي جدا کرده اند.

4

کنترل:

  • تناوب وشخم عميق. چون ساليان دراز در خاک نمي ماند تناوب دو ساله کافي است.
  • بذر سالم. بذررا بايد از جاهايي که بيماري نيست تهيه کرد.
  • آبياري بصورت کرتي يا باراني نباشد.
  • تنظيم تاريخ کاشت ، طوري که به بارندگي نخورد. بخصوص در زمان تشکيل غلاف.
  • سمپاشي. هم ضد عفوني بذر ميتوان انجام داد وهم سمپاشي بعد از هر بارندگي موًثر بوده است. اکسي کلرورمس باعث سوختگي گياه ميشود وحتي براي ضد عفوني بذر هم مناسب نيست چون باعث مرگ جوانه ميشود. دراستان فارس ۳-۲ سمپاشي کافي است.
  • ارقام مقاوم استفاده شود. نخودهاي سياه (لپه) تا حدود زيادي مقاومند

زنگ لوبيا و زنگ باقلا

عامل زنگ لوبيا

Uromyces appendiculatus 

عامل زنگ باقلاU. viciae -fabae

بيماري به صورت جوشهاي قهوه اي مايل به قرمز با حاشيه کمرنگ ظاهر مي شود. جوشها غالباًً روي برگ و گاهاً روي ساقه و غلاف ديده مي شود.

تليو سپورها و يوريد يو سپورهاي اين زنگ يک سلولي هستند. يوريد يو سپور در سيکل بيماري خيلي مهم است، چون در بيشتر مناطق بازيديوسپور، پکنيوسپور وايسيديوسپور توليد  نميشود. اين زنگ يک ميزبان و ماکروسيکليک است. قارچ عامل اين بيماري ممکن است در برخي علفهاي هرز نيز ميزبانها داشته باشد که عامل بقاي قارچ هستند.اگر ميزبان علف هرز در منطقه نباشد، بقا بصورت تليوسپوردر خاک صورت ميگيرد. تليوسپور براي جوانه زني احتياج به دوره سرما و شکسته شدن دوره رکود دارد يعني بلافاصله بعد از تشکيل قادر به جوانه زني نيست. اين در شرايط آب وهوايي معتدل و مرطوب حداکثر خسارت را ميزند. زنگ لوبيا با بذر انتقال مي يابد و داراي۲۵۰نژاد فيزيولوژيکي ميباشد که براساس آنها ارقام مقاوم به بيماري را مشخص ميکنند.

5

کنترل:

  • ارقام مقاوم راه بسيار مطمئن و خوبي است.
  • با توجه به اينکه زنگ يک ميزبانه است تناوبمهم است. که معمولا تناوب ۳ ساله اعمال ميشود.
  • کاشتحبوبات دور از زمين آلوده سال قبل.
  • شخم عميق تا بقايا ازبين برود.
  • سمپاشي با قارچ کشهاي سيستميک و غيرسيستميک(تيلت،….)

 

 بيماري پوسيدگي ذغالي  Macrophomina phaseolina

   عامل بيماري قسمتهايی ازساقه را آلوده و سياه ميکند که در درون آنها اسکلروتهاي ريز سياهرنگ به تعداد زياد يافت ميشوندکه سبب سياه شدن و پوک شدن ساقه ميشود. در بعضي مناطق توليد پيکنيديوم ميکند. اين قارچ در استان فارس خيلي زياد است وبيشتر مربوط به مناطقي است که بارندگي کم بوده وبنابراين درسالهاي خشک بيماري خيلي مهمي محسوب ميشود. اين قارچ بعنوان ساپروفيت روي ريشه هاي اکثر گيا هان مرده در همه جاي ايران ديده ميشود. ميزبانهاي زيادي دارد و در دماي ۳۵-۲۸ درجه سانتيگراد بسيار فعال است. وقتي در گياه تنش آبي داشته باشيم قارچ خيلي متهاجم است. مبارزه با آن خيلي مشکل است.

6

کنترل

  • استفاده ازارقام مقاوم.
  • تقويت کودي وآبي نبات.
  • بذر سالم زيرا گاهي بذرزاد ميشود.
  • ایپرودیون+ کاربندازیم ۲ در هزار بصورت ضدعفونی بذر.

پژمردگي اسکلر شيومي يا بادزدگي جنوبي  Sclerotium rolfsii

علائم اوليه بيماري به صورت پژمردگي و زردي است . اين حالت ممکن است در چند بوته يا بصورت لکه اي در مزرعه بروز کند . آلودگي ممکن است از مرحله پنجه زني تا زمان رسيدن گياه اتفاق بيفتد .مهمترين علائم مشخص در چند سانتيمتري بالاي سطح خاک مشاهده مي شود ، به اين صورت که توده اي از ميسليومها سفيد رنگ در روي ريشه ، ساقه وغلافهاي برگ ، در سطح خاک يا چند سانتيمتر پايين تر ، توسعه مي يابند . اندامهاي باردهي (اسکلروتها ) پس از اينکه گياه پژمرده شد ، به صورت اجسام کروي سفيدرنگ در روي ميسليومها تشکيل مي شوند . اسکلروتها سپس بزرگتر شده ، رنگ آنها به خرماي ، قهوه اي روشن نهايتاً قهوه اي تيره تغيير مي کند . اندامهاي باردهي ممکن است درون خاک ،روي ريشه يا روي پايين ترين قسمت گياه (طوقه ) تشکيل شود .

7

کنترل:

از بين بردن قارچ S . rolfsii پس از استقرار ، بسيار مشکل است و علت آن دامنه ميزبان وسيع ، قدرت ساپروفيتي زياد و قدرت بقا به صورت اسکلروت و ميسليوم در خاک است . خارج کردن بقاياي گياهي از مزرعه ، شخم عميق ، استفاده از عامل کنترل بیولوژیک Coniothirium minitans ، کنترل کامل علفهاي هرز و افزايش (PH ) خاک در کنترل قارچ مؤثر است.

بيماري آنتراکنوز لوبيا  Colletotrichum lindemuthianum

اين بيماري در مناطق مرطوب خيلي رايج است و در شمال کشور به مقدار زياد ديده ميشود. ولي تا بحال از استان فارس گزارش نشده است. قارچ عامل اين بيماري بذرزاد ميشود. و کافي است بذر آلوده در مناطق مرطوب کشت شود تا بيماري شيوع پيدا کرده و خسارت بزند. اين قارچ به خصوص به غلاف مي زند و تمام غلاف را مي پوشاند و پوشش گلي رنگي، که اسپورهاي قارچ عامل بيماري هستند، روي آن ديده ميشود. اين قارچ توليد آسروول ميکند. و لابه لاي کنيديوفورها خار (seta) ديده ميشود. اين قارچ به تمام قسمت هاي هوايي گياه حمله ميکند و اسپورهايي که توليد مينمايد حالت لزج و چسبناک دارند بنابراين باد هيچ نقشي در انتقال آنها ندارد و حتماً بوسيله باران منتشر ميشوند. پس بارندگي و آبياري باراني هم در شيوع بيماري موثرند. بقاي قارچ در بقاياي گياهي آلوده و روي بذرها صورت ميگيرد.

8

کنترل:

  • استفاده از بذر سالم و غيره آلوده (بذر از مناطق خشک بگيرند).
  • آيش و تناوب دو ساله.
  • استفاده نکردن از آبياري باراني.
  • براي اطمينان ضدعفوني بذر بابنوميل و توپسين و..

بيماري لکه شکلاتي باقلا Botrytis fabae

اين بيماري بصورت لکه هاي کوچک و بزرگ نکروتيک و قهوه اي رنگ گرد در تمام نقاط گياه ديده مي شوند (روي برگ، ساقه و غلاف بذر). لکه ها از ۱۰-۱ میلی متر قطر داشته و ممکن است باهم بپيوندند. البته بايد توجه داشت که هر گونه صدمه مکانيکي که به باقلا وارد شود باعث ايجاد لکه هاي قهوه اي رنگ روي آن ميشود که ممکن است با اين بيماري اشتباه شود، بنابراين براي تشخيص دقيق بيماري نياز به کشت قسمتهاي آلوده وجود دارد.

اين بيماري در استانهاي فارس و خوزستان شايع است و شدت بيماري باعث ريزش برگ ها ميشود. قارچ بوتريتيس پارازيت ضعيفي است و بيشتر به قسمتهاي مسن و ضعيف گياه حمله ميکند. بنابراين برگچه هاي جوان گياه به اين بيماري مقاومند. شرايط بهينه بيماري رطوبت زياد و دماي خنک (۲۰درجه سانتيگراد) ميباشد. در شرايط خشک لکه ها کوچک مي مانند و هر چه رطوبت بيشتر باشد لکه ها بزرگتر ميشوند.

9

مبارزه

  • استفاده از ارقام مقاوم.

سمپاشي با کاپتان

ويروس موزائيک زرد لوبيا Bean Yellow mosaic Virus

علايم در لوبيا عبارتند از لکه ها و نقاط کلروتيک در  برگها که حالت زردي زيادي دارند و همچنين حالتي شبيه موزائيک در برگها ايجاد مي کنند. بدشکلي برگ معمولاً درلوبيا کمتر ديده مي شود. اين بيماري همراه با کاهش شديد محصول ميباشد.
علائم در باقلا عبارتند از موزائيک و کوچک شدن برگها و پيچيدگي و بدشکلي برگها به مقدار زياد. خسارت درباقلا در استان فارس خيلي زياد است وگاهي خسارت هربوته از ۹۰% نيز تجاوز مي کند و بخصوص اگر آلودگي در مراحل اوليه رشد (۸-۴ برگي) باشد ولي آلودگي در هنگام گل خسارت چنداني به محصول وارد نمي کند. ميزبانهاي ديگر اين ويروس شامل نخود ايراني وعدس مي باشد که علائم کلي بصورت موزائيک روي آنها مي باشد.

10

کنترل:

  • اين بيماري در لوبيا با استفاده از ارقام مقاوم صورت ميگيرد ولي در باقلا هنوز ارقام مقاوم پيدا نشده است.
  • حذف منابع آلودگي (علف های هرز).
  • مبارزه با ناقل بخصوص در باقلا که يک گياه زمستانه است و شته ها در زمستان در اين مزارع بصورت موضعي وجود داشته و تحرک زياد ندارند به کنترل بيماري کمک ميکند.

شما همچنین ممکن است مانند بیشتر از نویسنده

ترک یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.