کاشت و نگهداری خیار

0 3

در این مقاله قصد داریم نکات مهم در کاشت خیار را از زمانی که تصمیم به کاشت آن گرفتید تا زمان برداشت محصول را گام به گام و اصولی برای شما بیان نماییم.

خیار، گیاهی است یکساله و نام علمی آن Cucumis sativus می باشد. تاکنون حدود ۳۰ گونه آن در آسیا و آفریقا به ثبت رسیده است.  پژوهشگران معتقدند منشأ پیدایش گیاه خیار، کشور هند است. خیار به سه شکل یافت می‌شود، خیار مخصوص خیارشور، خیار بی دانه (گلخانه ای) و خیار بریدنی (یا خیار مجلسی). خیار در اصل بومی آسیای جنوبی است اما تقریباً در همهٔ قاره‌ها رشد می‌کند.

مرحله اول : انتخاب بذر و رقم خیار گلخانه ای

حدود هزار گونه خیار وجود دارد که البته همه آنها خوراکی نیستند. بعد از انتخاب زمان کشت باید بذر مناسب و خوبی انتخاب کنیم که بر اساس تقسیم بندی اقلیم های مناسب صورت می گیرد. مثلا برای مناطق جنوبی که زمان کشت از اوائل مهرماه شروع می شود و تا آخر خرداد سال بعد می توان برداشت محصول داشت و یا مناطق شمالی و مرکزی که کار کشت از اوائل دی ماه شروع می شود.

بذرهای تک گل پیشنهاد می شود که دارای برگ های کوچک و مقاوم به سرما بوده و جهت دوره های طولانی مناسب می باشد ولی در اقلیم های که دو فصل کشت دارند بهتر است از واریته های پرگل که محصول زیادی در زمان کوتاه دارنداستفاده گردد.

شایان ذکر است که بسیاری از کشاورزان بدون توجه به نوع واریته و زمان کشت آن و تنها به علت پر گل بودن آن اقدام به کشت در فصولی می نمایند که مناسب حال آن بذر نیست در نتیجه با مشکلاتی مواجه می شوند که برای آنها اندکی ناشناخته و غریب می نماید. در کل با توجه به شرایط گلخانه و بسته بودن محیط آن از ارقام بی دانه در کشت گلخانه ای خیار استفاده میشود. به طور کلی بهترین ارقام خیار آنهایی هستند که فقط گل ماده تولید میکنند (بکرزا یا پارتنوکارپ) و نیازی به گل نر ندارند .

روش های کاشت بذر خیار

الف) کشت مستقیم بذر:

این نوع کشت معمولا برای کشت پاییزه خیار گلخانه ای و در مناطقی که دمای تابستان در ماه های آخر فصل تابستان مناسب کشت مستقیم بذر می باشد انتخاب می شود. و بذرها را به مدت ۱۴-۸ ساعت در آب ولرم و سپس پارچه مرطوب قرار داده تا خیس و متورم شوند. خیساندن بذور سبب ایجاد شکاف در نوک بذرها می شود و این امر باعث تسهیل و یکنواختی در جوانه زنی بذر می گردد.

 بمنظور کشت مستقیم بذر خیار گلخانه ای باید ابتدا ردیف های کشت را آبیاری کرده و بعد از نشست آب و مناسب شدن رطوبت خاک در فواصل منسب حدود ۳۵ تا ۴۰ سانتی متر و به عمق ۲-۱ سامتی متر از سطح خاک کاشته شده و روی آنها با کمی خاک پیت یا شن شسته پوشانده می شود. اگر فاصله کشت بین بوته ها کمتر از حد استاندارد باشد سبب شلوغ شدن گلخانه و در نتیجه نور کافی به بوته ها نمی رسد و باعث تشکیل میوه ریز می شود.

کاشت و نگهداری خیار
کاشت و نگهداری خیار

ب) کشت غیر مستقیم بذر:

گیاهان خانواده کدوئیان و در مزرعه ۲ تا ۳ عدد بذر را در یک حفره قرار میدهند و بعد از سبز شدن بذور جوانه های اضافی را حذف میکنند .بایستی توجه داشت که بذرهای گلخانه ای بخاطر کیفیت و جوانه زنی بالایی که دارند پرهزینه هستند .بنابراین توصیه میشوند بذر خیار گلخانه ای به صورت غیر مستقیم کشت شوند.

از طرف دیگر کاشت چند بذر کنار هم در داخل زمین اصلی و یا لیوان و گلدان نشاء بعلت مشکلاتی که از نظر عدم امکان جداسازی نشاء ها و بوته ها ایجاد میکند منطقی و به صرفه نبوده و باید از آن اجتناب کرد . همچنین استفاده از ظروف یک بار مصرف نیز مشکلاتی از نظر جابه جایی برای تولید کننده ایجاد میکند .

روش های تولید نشاء خیار گلخانه ای

در تمامی روش های تولید گیاه و بوته ابتدا بذرهای خیار را به مدت ۱۴-۸ ساعت در آب خیسانده شوند. به یکی از روش های ذیر میتوان ادامه داد.

خیار

کشت در سینی های نشاء : 

بذور خیسانده شده و سبز کرده را در سینی های نشا میکارند . سینی های نشا خیار دارای خانه هایی به ابعاد ۳.۳*۳.۳ تا ۴.۴ سانتیمتر هستند . توصیه میشود این حفره ها با پیت موس پرشده و فشرده میشوند . یک عدد بذر خیار سبز شده در هر خانه در عمق ۱ سانتیمتری کاشته شده و روی بذر نیز با خاک مناسب یا خاک پیت پوشیده می شود . با ظهور برگ های حقیقی باید گیاهچه ها را بدون اینکه خاک اطراف ریشه ریزش کند و اسیبی به ریشه ها وارد شود از سینی به درون گلدان های نشا منتقل کرد. گلدان بلافاصله بعد از انتقال نشاها به آنها باید ابیاری شود .

کشت در لیوان و گلدان :

 در این روش می توانید بعد از اینکه بذرهای خیار را خیساندید روی حوله تمیز و مرطوب با فاصله ۱ تا ۲ سانتی متر از هم چیده و حوله روی یک سطح صاف قرار داده میشوند. پس از مدتی بسته به دمای محیط حدود ۲ تا ۳ روز ریشه چه بذور ظاهر شده و سبز می شوند. این بذر را در عمق ۱ سانتی متری خاک درون گلدان یا لیوان می کارند. قطر گلدان های نشا خیار گلخانه ای بین ۸ تا ۱۰ سانتی متر بوده و درون آنها بستر کشت مناسب مخلوطی از پیت موس و شن یا کوکوپیت ریخته میشود. گلدان ها را در شرایطی مناسب برای سبز شدن و تولید نشا قرار میدهند .

مرحله دوم : انتقال نشاء خيار

وقتی بذرها سبز شدند و رشد کافی نمودند بايد آنها را به زمين گلخانه منتقل کنيم.بدين منظور حفره هايی که با فاصله معين و بر اساس تراکم بوته در متر مربع محاسبه شده است بر روی بسترها تعبيه می کنيم که دقيقا به اندازه حجم خاک گلدانهای سينی نشاءمی باشد. آنگاه با احتياط کامل نشاء را همراه با خاک گلدان از گلدانها جدا کرده و در حفره ها قرار می دهيم.در اينجا بايد مراقب باشيم تا به ريشه ها آسيبی وارد نيايد. بعد از انتقال نشاء به زمين آبياری را شروع می کنيم . به ياد داشته باشيم مدت قرار گرفتن نشاء در گلدان نبايد از حد معمول تجاوز کند زيرا در اين صورت است که ريشه به علت حجم کم خاک دچار مشکل شده و از رشد طبيعی باز می ماند و در نتيجه گياه از ابتدا ضعيف خواهد بود و پس از آن هم رشد درستی نخواهد داشت.

تراکم بوته های خيار

برای اینکه بيشترين برداشت محصول را داشته باشید باید تراکم بوته ها را رعایت کنید. . در شروع رشد گیاه خیارتا زمانی که ارتفاع گياه به ۳۰ سانتی متر نرسيده هيچگونه هرسی لازم نیست . اما پس از اينکه بوته به ارتفاع ۳۰ سانتی متری رسيد شاخه های فرعی و ميوه و گلهای آن را به تدريج حذف می کنيم. با اين کار به گياه اجازه می دهيم که تمام انرژی توليدی توسط گياه صرف رشد ساقه و برگهای اوليه شود و بدين وسيله گياه قوی و شاداب باشد از ارتفاع ۳۰ سانتی متر به بعد شاخه های فرعی را حذف کنيم.

به خاطر اينکه بوته ها از نور کافی برخوردار بوده و رشد مناسبی داشته باشند بايد به گونه ای کاشته شوند که به روی يک ديگر کمتر سايه بياندازند و به عبارتی ديگر موجب جلوگيری از تابش نور کافی به گياه نشوند از طرفی در فصول سرد ميزان غذا رسانی خاک به ريشه کمتر می شود و اگر تراکم هم در چنين وضعيتی زياد باشد طبيعی است که به ريشه مواد کافی نخواهد رسيد.

کاشت و نگهداری خیار
خیار

در زمان رشد بوته بايد نخهای گلخانه را آماده کرده و بر فراز بوته ها به سيم های مهار در فضای سقف گلخانه متصل نمود تا در هنگام رشد سريع بوته ها به طور منظم به دور نخ ها بسته شود برای بستن بوته ها به دور نخ ها روش های مختلفی وجود دارد می توان پائين نخ ها را به سيم مهار در پائين گياه بست و يا اينکه نخ اضافه را به دور قرقره های سيمی پيچانده و بر روی سيم مهار قرار داد و يا اينکه به وسيله کلیپس های مخصوص که به اندازه قطر ساقه گياه است و به انتهای نخ ها بسته می شود.

ارتباط ساقه و نخ را بدون گره زدن به گياه برقرار نمود شايان ذکر است که نبايد در مرحله نخ کشی بی توجهی نمود زيرا غفلت در اين کار باعث شکستن ساقه گياه می شود و سبب آسيب جدی به گياه خواهد شد. آبياری قطره ای بايد به صورتی باشد که پيازرطوبتی بين دو قطره چکان به يکديگر متصل شود.

همانطور که می دانيد روزانه مقدار معينی آب زمين تبخير می شود که بايد در موقع مناسب تامين گردد.در صورتی که نسبت به آب يک منطقه مشکوک باشيم با آزمايش آب تصميم نهايی را اتخاذ می کنيم مقادير مجاز EC در آب براساس ميلی موس تامين می شود EC کمتر از ۱ بسيار خوب EC بين ۱ تا۲ مناسب و EC ۲ تا ۳ کمی زياد EC ۳ تا ۴ زياد و EC بالاتر از ۴ بسيار زياد غير قابل قبول می باشد.


بییشر بخوانید:

کاشت صیفی جات برای مبتدیان


شما همچنین ممکن است مانند بیشتر از نویسنده

ترک یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.